Mọi người rất sợ hậu Covid, nhưng lại rất tích cực mua “thuốc giả” vế uống, thậm chí uống một loạt thuốc để phòng.
Đó là những thuốc xách tay Arbidol, Areplivir…
Từ tháng 4 năm 2021 đến nay, tôi phải tư vấn cho quá nhiều trường hợp mua và uống những thứ thuốc này. Nhiều người hỏi tôi cho có, rồi lại hỏi các bác sĩ khác, hỏi xong thì nghe theo bạn bè và người bán “thuốc giả” mách chứ không nghe tôi hay lời khuyên của bất cứ ai có chuyên môn.
Tôi mất khá nhiều thời gian về việc này.
Để bài viết không quá dài, tôi chọn một loại thuốc để nói, đó là Arbidol mà tôi bị hỏi nhiều nhất, riêng đêm qua tôi phải mất đến gần 3 tiếng giải thích cho các bệnh nhân Covid.
Арбидол là chữ tiếng Nga.
Viết chữ Nga thì tôi tin chắc sẽ có rất rất nhiều người biết, nhưng khi viết tiếng Latin là Arbidol thì không mấy người biết, hầu hết chúng ta chưa nhìn thấy bao giờ, nhưng sự thực nó có nhiều trên các kệ thuốc ở Việt Nam với giá rẻ thôi.
Nhưng có người đã phải mua 6 triệu một vỉ 10 viên.
Hà Nội, Sài Gòn và các thành phố lớn mua rất nhiều kể từ tháng Tư năm 2021, khi làn sóng dịch lần thứ 4 bùng phát dữ dội. Sau đó đến các vùng nông thôn. Nông dân mua cực nhiều, họ mua tích trữ cho gia đình, cho cả vài thế hệ anh em cha chú, thỉnh thoảng bỏ ra uống như thần dược phòng bệnh Covid.
Арбидол = Arbidol.
Theo khuyến cáo của nhà sản xuất, Arbidol có hoạt tính kháng một số chủng virus cúm A, B và , adenovirus, rhinovirus… Tôi đã từng uống thử loại thuốc này. Vào cuối tháng 1 năm 2020, khi đại dịch Covid lan ra toàn cầu, hãng dược Отисифарм (OTCPharm) đã tung ra quảng cáo Arbidol là thuốc hiệu quả chống lại Coronavirus. Đến cuối tháng Ba thì Bộ Y tế Nga tuýt còi, lí do là OTCPharm không đưa ra được bằng chứng thuốc này có tác dụng, mà đang chỉ ở giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.
Tháng 1 năm 2021 thì Bộ Y tế Nga lại đồng ý sử dụng.
Một trong những lí do mà Bộ Y tế Nga đồng ý, là dựa vào nghiên cứu trong ống nghiệm, kết qủa Arbidol có tác dụng ức chế đặc biệt với virus.
Như tôi đã nói ở bài viết trước, nghiên cứu trong ống nghiệm rất khác với thực hành lâm sàng, mà tôi đã ví như bạn Thai Hang đái một bãi vào ống nghiệm, thả virus vào rồi cũng chết hết, nhưng nếu khuyến cáo người bệnh uống nước đái của Thái Hằng sẽ không ổn.
Và ngày 22 tháng 9 năm 2021…
Ngày này, Bộ Y tế Nga chính thức loại Arbidol ra khỏi danh sách các thuốc điều trị Covid, ngay cả trường hợp Covid nhẹ điều trị tại nhà cũng không được khuyến cáo dùng thuốc này. Tôi có nhiều nguồn tham khảo, nhưng để tiện cho bạn đọc kiểm chứng, tôi chỉ cần dán link của trang RBC vào phần comment, mọi người có thể đọc tất cả những thông tin tôi viết ở trên.
Tiếp tục ở Trung Quốc, thuốc này cũng được nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngay từ đầu năm 2020, tôi đọc khá nhiều nghiên cứu. Uỷ ban Y tế Quốc gia Trung Quốc đã liệt kê thuốc này vào nhóm nghiên cứu điều trị Covid. Tôi cho rằng Trung Quốc nghiên cứu Arbidol mạnh mẽ hơn Nga.
Trưởng nhóm nghiên cứu là Giáo sư Lý Lăng Hoá.
Bạn đọc kiểm chứng bằng những từ khoá liên qua tới Gs Lý Lăng Hoá, phiên âm là Li Linghua, tên tiếng Trung của ông là 李凌华, vì nhiều tài liệu mà tôi đã đọc nên chỉ cần từ khoá sẽ tìm ra.
Gs Hoá khẳng định: Arbidol điều trị Covid không có sự khác biệt về tỉ lệ hạ sốt, giảm triệu chứng ho và tỉ lệ cải thiện hình ảnh CT ngực; cũng không có sự thay đổi rõ ràng các các triệu chứng bất lợi do dùng thuốc như tiêu chảy, buồn nôn và chán ăn.
Tức là thuốc “vô thưởng vô phạt”.
Từ tháng Tư năm 2020, Trung Quốc đã loại bỏ Arbidol ra khỏi thuốc điều trị Covid, còn sớm hơn cả Nga tới một năm rưỡi. Tôi xin dán vào cmt một đường link nghiên cứu cho thấy Arbidol chẳng có tác dụng gì điều trị Covid, do nhóm của Gs Hoá thực hiện, để bạn đọc tham khảo.
Vậy “Thần dược” này là gì và tại sao chúng ta ít nghe đến?
Арбидол tiếng Nga, hay cách viết khác Arbidol tiếng Latin, đó là thuốc kháng virus phổ rộng, hầu hết mọi người chưa bao giờ nghe nói đến. Thành thật mà nói, tôi cũng không sử dụng thuốc này trước đây, cho đến mãi sau này tôi mới sử dụng vài lần. Арбидол là thuốc kháng virus do Liên Xô phát triển. Mọi người chú ý nhé, tôi viết hẳn chữ Liên Xô mà không viết là Nga. Bởi vì Liên Xô là trước năm 1991 và Nga là sau đó.
Ý tôi muốn nói loại thuốc này đã có từ rất lâu đời.
Arbidol nhập vào VN chủ yếu từ Trung Quốc. Mà ở Trung Quốc, đến giờ mới chỉ có 3 nhà máy sản xuất Arbidol. Hãy nhớ rằng Trung Quốc có 1,7 tỉ người. Ngoài hai nước Nga và Trung Quốc, hiện tôi chưa tìm thấy quốc gia thứ ba nào sản xất Arbidol.
“Thần dược” mà quá hiếm thì là điều lạ.
Lí do Arbidol không được sản xuất ở các quốc gia khác, theo tôi, có lẽ vì thuốc này độc hại quá mức. Có câu “thị dược tam phân độc”. Nghĩa là thuốc bổ cũng chỉ có tác dụng bảy phần, còn lại ba phần độc, nói gì thuốc chữa bệnh. Sử dụng thuốc này có một số tác dụng phụ về đường tiêu hoá và tim mạch. Đó rất có thể là lí do chỉ có Nga và Trung Quốc tích cực sản xuát Arbidol, các quốc gia khác ít quan tâm, thuốc đã có từ rất lâu.
Bản thân tôi, có vài lần nhiễm virus tôi dùng thử, có thấy bị tiêu chảy, đau dạ dày, buồn nôn, chán ăn và những dấu hiệu khác. Từ đó tôi không khuyến khích bệnh nhân uống thuốc này. Tôi cũng bẵng quên đi, cho đến khi đại dịch Covid bùng phát thì tôi đọc rất kĩ về Arbidol, tôi nghĩ nó không đến Việt Nam, nhưng sự thực thì ngược lại.
Chúng ta đã từng chống thuốc ung thư giả!
Vụ án VNPharma với thuốc ung thư giả, vẫn chưa khép lại, nhưng hôm nay lại có rất nhiều người uống “thuốc giả” điều trị Covid.
Tổ chức Y tế Thế giới WHO định nghĩa thuốc giả là thuốc có sự giả mạo và gian lận, liên quan đến nhận dạng và nguồn gốc. Định nghĩa này hơi khó hình dung với người ngoài ngành. Tôi thấy khái niệm thuốc giả của Châu Âu và Mỹ dễ hiểu hơn nhiều, có phân ra làm 6 loại và thuốc chữa ung thư giả của VNPharma thuộc nhóm đầu tiên, nay thì những thuốc chữa Covid nhập lậu như Arbidol cũng vậy.
Theo quy định của châu Âu và Mỹ về nhóm thuốc giả hàng đầu này là, thuốc chính hãng, nhưng bị ăn cắp bán lậu ra ngoài, hoặc bị xuất vào những quốc gia nhưng chưa được cấp phép, hoặc bằng cách dán nhãn sai để phù hợp cấp phép. Arbidol xách tay từ Nga cũng vậy. Tôi cho rằng thuốc có thể được sản xuất đúng từ hãng OTCPharm của Nga, nhưng ở Việt Nam không cấp phép, nên nó là thuốc lậu.
Thuốc lậu có nghĩa là thuốc giả.
Người Việt tích cực chống thuốc giả nhưng lại đang vô tư uống “thuốc giả”. Và tôi cứ nghĩ rằng, trong số những người uống các loại thuốc ấy, nó vô thưởng vô phạt với Covid, nhưng liệu có bao nhiêu người trong đó bị “hậu Covid”.
Chiều qua, sau hai ngày tư vấn cho gia đình bệnh nhân Covid, đến cuối cùng tôi nhận được một cái “đơn thuốc” có 7 loại, đủ cả kháng sinh lẫn thuốc kháng Covid.
Tôi chỉ biết lắc đầu từ chối.
Qua thực hành khám chữa bệnh, tôi thấy nhiều cháu bé ho sốt, gia đình nghe ngóng cho uống 4-5 loại thuốc mà tôi xem không ổn. Nhiều cháu sau đó bị hen phế quản. Tôi cũng nghiệm ra rằng, thế hệ trẻ hôm nay bị hen phế quản và dị ứng rất nhiều, thế hệ tôi trở lại trước nhóm hen phế quản và dị ứng chủ yếu “con cơ quan”, tôi sử dụng thuật ngữ này như một hội chứng.
Đừng để có hội chứng “Con cơ quan” biến thành hậu Covid./.
