𝗧𝗿𝗲̂𝗻 đ𝘂̛𝗼̛̀𝗻𝗴 𝗰𝗮𝗼 𝘁𝗼̂́𝗰, 𝘅𝗲 𝘁𝗮̉𝗶 𝗰𝗼́ 𝗸𝗶́𝗰𝗵 𝘁𝗵𝘂̛𝗼̛́𝗰 𝗹𝗼̛́𝗻 𝘃𝗮̀ 𝗸𝗲̂́𝘁 𝗰𝗮̂́𝘂 𝗵𝗶̀𝗻𝗵 𝗵𝗼̣̂𝗽 𝗰𝗵𝘂̛̃ 𝗻𝗵𝗮̣̂𝘁, đ𝗼́ 𝗰𝗵𝗶́𝗻𝗵 𝗹𝗮̀ 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝗰𝗵𝗶𝗲̂́𝗰 𝗾𝘂𝗮𝗻 𝘁𝗮̀𝗶 𝗱𝗶 đ𝗼̣̂𝗻𝗴, 𝗱𝘂̀ 𝘅𝗲 𝗰𝗼𝗻 𝗰𝗼́ 𝗴𝗶𝗮́ 𝗻𝘂̛̉𝗮 𝘁𝗶̉ 𝗵𝗮𝘆 𝟮𝟬𝟬 𝘁𝗶̉ đ𝗼̂̀𝗻𝗴 𝗻𝗲̂́𝘂 𝘃𝗮 𝗰𝗵𝗮̣𝗺 𝘁𝗿𝘂̛̣𝗰 𝘁𝗶𝗲̂́𝗽, 𝘁𝗵𝗶̀ 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝗻𝗴𝘂̛𝗼̛̀𝗶 𝗻𝗴𝗼̂̀𝗶 𝘁𝗿𝗼𝗻𝗴 𝗼̂ 𝘁𝗼̂ 𝗰𝗼𝗻 𝘀𝗲̃ 𝗿𝗮̂́𝘁 𝗸𝗵𝗼́ 𝘀𝗼̂́𝗻𝗴 𝘀𝗼́𝘁.
Tại sao lại như vậy?
Điều này không khó hiểu, lấy một chiếc xe tải hạng nặng có tải trọng 30 tấn làm ví dụ, nếu nó đang chạy với tốc độ 90 km/h trên đường cao tốc, thì có thể áp dụng kiến thức phổ thông để tính toán. Theo công thức tính động năng E=1/2 mv² ở vật lí phổ thông, động năng có thể tính được là 9375 kilojoule. Khi vận tốc không đổi, khối lượng càng lớn thì động năng càng lớn. Đồng thời quán tính cũng liên quan đến khối lượng, khối lượng càng lớn thì quán tính càng lớn, quán tính không liên quan gì đến tốc độ.
Khái niệm này nói lên điều gì?
Hãy tưởng tượng bằng một ví dụ, 1 kg thuốc nổ TNT khi gây nổ sẽ giải phóng 4.200 kilôgam năng lượng, nghĩa là động năng của chiếc xe tải hạng nặng này tương đương với sức mạnh của 2,2 kg thuốc nổ TNT.
Nếu chưa đủ trực quan, chúng ta có thể lấy lựu đạn làm ví dụ, sức tích của một quả lựu đạn là khoảng 50 gram TNT, khi nó phát nổ, những người trong phạm vi 10 mét gần như không có cơ hội sống sót. Sức mạnh của 2,2 kg thuốc nổ TNT tương đương với 44 quả lựu đạn nổ cùng lúc, sức công phá của nó hi vọng mọi người có thể tưởng tượng được. Giả sử chiếc xe ô tô 5 – 7 chỗ ngồi, bị xe tải hạng nặng tông vào phía sau, hoặc chèn ép ở phía trước, thì hậu quả sẽ rất khủng khiếp.
Chưa kể xe con sẽ bị “cuốn theo chiều gió”.
Nguyên nhân, trong vật lí có khái niệm gọi là “lớp biên – boundary layer”, rất nguy hiểm khi xe con bị cuốn vào xe tải.
Xe tải kích thước lớn, lại có cấu trúc gần như hình hộp chữ nhật, khi chạy ở tốc độ cao, phần đầu xe va vào không khí, làm cho không khí bị nén về hai bên thân xe, tạo thành vô số dòng xoáy hỗn loạn, luồng không khí tương đối ổn định từ bên ngoài vào tạo thành lớp biên hỗn loạn, đây là pha đỉnh.
Ở vị trí phía sau của xe, luồng không khí tương đối ổn định từ bên ngoài sẽ thổi vào, tạo thành dòng xoáy hỗn loạn. Do ma sát của thân ô tô, nên tốc độ dòng không khí chảy vào thân ô tô nhỏ hơn tốc độ dòng không khí bên ngoài, dẫn đến dòng xoáy càng tăng lên.
Do có các luồng xoáy hỗn loạn ở hai bên phía trước xe, nên luồng không khí tương đối ổn định từ bên ngoài thực chất bị đẩy ra ngoài bởi luồng hỗn loạn từ phía trước xe, rồi chảy sát vào thùng xe. Giữa đẩy và kéo, lớp ranh giới giữa pha đỉnh và pha thung lũng được hình thành.
Một xe con 5 – 7 chỗ đi trên đường, dù tốc độ rất cao, nhưng không khí hai bên xe tương đối ổn định. Giả sử xe tải đi làn bên trái, xe con đi làn giữa, lái xe con quyết định vượt xe tải ở phía bên phải. Theo định lí Bernoulli đơn giản, khi hai xe đi song song nhau, luồng không khí ở giữa hai xe trở nên hẹp hơn, dẫn đến tốc độc không khí tăng và áp suất giảm, từ đó tạo ra lực hút xe con về phía xe tải. Nó giống như bài thí nghiệm thổi luồng khí vào giữa hai tờ giấy thì hai tờ giấy sẽ dính vào nhau. Cũng tựa như đứa trẻ đứng cạnh một đoàn tàu chạy quá tốc độ trên sân ga. Ngoài ra xe con bị tác động bởi hiệu ứng lớp biên. Khi đầu xe con đi qua đuôi xe tải, lúc này không khí bên xe con và bên xe tải cọ sát vào nhau, tốc độ không khí bên trái xe con chậm lại. Như vậy, tốc độ không khí bên phải xe con nhanh trong khi bên trái bị chậm, tạo nên sự chênh lệch áp suất, xe con bị đẩy ra. Chưa dừng lại ở đó. Khi xe con vượt qua lớp bám pha thung lũng của xe tải, rồi vượt tiếp pha đỉnh, cùng với quá trình vượt qua thân và đầu xe tải các dòng xoáy không khí sẽ tạo nên những lực đẩy, cùng với lực hút theo định lí Bernoulli, làm cho xe con bị chòng chành. Nếu người lái xe con không có kinh nghiệm, sẽ lo lắng, hoảng sợ, dẫn đến “lạng lách” lung tung, gây hiện tượng mất kiểm soát xe, cuối cùng là mất lái, có thể tông vào xe tải đi luồng bên trái hoặc va chạm với xe khác đi luồng bên phải, tai nạn thảm khốc sẽ xảy ra.
Lớp biên còn phụ thuộc vận tốc xe.
Đ𝗲̂̉ 𝗴𝗶𝗮̉𝗺 𝗵𝗶𝗲̣̂𝘂 𝘂̛́𝗻𝗴 𝗹𝗼̛́𝗽 𝗯𝗶𝗲̂𝗻 𝘁𝗿𝗲̂𝗻 đ𝘂̛𝗼̛̀𝗻𝗴 𝗰𝗮𝗼 𝘁𝗼̂́𝗰, 𝗰𝗮́𝗰 𝗾𝘂𝗼̂́𝗰 𝗴𝗶𝗮 đ𝗲̂̀𝘂 𝗾𝘂𝘆 đ𝗶̣𝗻𝗵 𝘁𝗼̂́𝗰 đ𝗼̣̂ 𝗴𝗶𝗼̛́𝗶 𝗵𝗮̣𝗻 đ𝗼̂́𝗶 𝘃𝗼̛́𝗶 𝘅𝗲 𝘁𝗮̉𝗶, 𝗰𝘂̃𝗻𝗴 𝗻𝗵𝘂̛ 𝘁𝗼̂́𝗰 đ𝗼̣̂ 𝘃𝗼̛́𝗶 𝗰𝗼𝗻𝘁𝗮𝗶𝗻𝗲𝗿 𝘃𝗮̀ 𝘅𝗲 𝗸𝗵𝗮́𝗰𝗵, đ𝗼̂̀𝗻𝗴 𝘁𝗵𝗼̛̀𝗶 𝗾𝘂𝘆 đ𝗶̣𝗻𝗵 𝗰𝗵𝗮̣̆𝘁 𝗰𝗵𝗲̃ 𝗹𝗮̀𝗻 đ𝘂̛𝗼̛̀𝗻𝗴 𝗺𝗮̀ 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝗹𝗼𝗮̣𝗶 𝘅𝗲 𝗻𝗮̀𝘆 𝗯𝗮̆́𝘁 𝗯𝘂𝗼̣̂𝗰 𝗽𝗵𝗮̉𝗶 𝘁𝘂𝐚̂𝗻 𝘁𝗵𝘂̉.
Lấy ví dụ một đường cao tốc có 3 làn, gồm bên trái giới hạn 120 – 80 km/h, ở giữa 100 – 60 km/h, bên phải 70 – 50 km/h, thêm một làn dừng đỗ khẩn cấp.
Làn đường nhanh bên trái.
Vì làn đường bên trái ở ngoài cùng, có vành đai xanh hoặc dải phân cách cứng, nên ưu điểm là người lái xe chỉ cần xem xét tình trạng giao thông ở phía bên phải đường, tiêu tốn tương đối ít năng lượng, tầm nhìn của lái xe đơn giản và không bị cản trở, cho phép lái xe về phía trước mà không gặp phải các phương tiện chiếm đường ở tốc độ thấp trong thời gian dài.
Nhược điểm của làn đường bên trái, là trong trường hợp khẩn cấp lái xe chỉ có có thể chuyển làn sang bên phải để thoát thân, khi tốc độ lên tới 120km/h thì tương đối khó kiểm soát tình huống bất ngờ. Nếu có vật thể bay hoặc bị xe đằng sau tông, sẽ rất khó tránh khỏi tai nạn thảm khốc, một khi xảy ra tai nạn xảy ra thì xác suất tử vong rất cao.
Làn đường trung tâm.
Ưu điểm của làn đường giữa, là khi gặp trường hợp khẩn cấp lái xe có thể chuyển làn sang trái hoặc phải để thoát thân, tốc độ giới hạn thường là 100km/h tương đối an toàn, nếu gặp xe chạy quá tốc độ phía sau hoặc vật thể bay thì khả năng tránh được, không may bị tai nạn thì cũng giảm bớt mức độ nghiêm trọng.
Hạn chế ở làn đường giữa, là do tốc độ chậm nên đông xe, dẫn tới tầm nhìn dễ bị xe phía trước chặn lại, khiến không thể kiểm soát được tình trạng đường phía trước và khó đưa ra phán đoán ngay lập tức. Nếu tốc độ xe phía trước tương đối chậm, lái xe cần chuyển làn bên trái để vượt nhưng tốc độ giới hạn bên trái là 120km/h, việc chuyển làn bên trái với tốc độ ấy không những khó khăn hơn mà còn làm tăng rủi ro.
Làn đường chậm bên phải.
Trên thế giới, các xe tải chỉ được phép đi làn đường chậm ở phía bên phải, nếu đi làn khác sẽ bị phạt rất nặng. Xe con không cấm, nhưng nên tránh làn đường này, vì như trên đã nói, một cú va chạm với xe tải có động năng quá lớn sẽ gây ra hậu quả thảm khốc với xe con.
𝑸𝒖𝒚 𝒕𝒂̆́𝒄 𝒈𝒊𝒂𝒐 𝒕𝒉𝒐̂𝒏𝒈 đ𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈 𝒃𝒐̣̂ 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒕𝒉𝒆̂́ 𝒈𝒊𝒐̛́𝒊 𝒙𝒂̃ 𝒉𝒐̣̂𝒊 𝒍𝒐𝒂̀𝒊 𝒏𝒈𝒖̛𝒐̛̀𝒊 – 𝒐̂ 𝒕𝒐̂ 𝒄𝒉𝒂̣𝒚 𝒄𝒉𝒂̣̂𝒎 đ𝒊 𝒗𝒆̂̀ 𝒍𝒂̀𝒏 𝒃𝒆̂𝒏 𝒏𝒈𝒐𝒂̀𝒊 đ𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈. 𝑸𝒖𝒚 𝒕𝒂̆́𝒄 đ𝒐́ đ𝒖̛𝒐̛̣𝒄 đ𝒖́𝒄 𝒓𝒖́𝒕 𝒕𝒖̛̀ 𝒏𝒈𝒂̀𝒏 đ𝒐̛̀𝒊 𝒏𝒂𝒚 đ𝒂̃ 𝒕𝒓𝒐̛̉ 𝒕𝒉𝒂̀𝒏𝒉 𝒒𝒖𝒚 𝒍𝒖𝒂̣̂𝒕 𝒕𝒖̛̣ 𝒏𝒉𝒊𝒆̂𝒏. 𝑽𝒊𝒆̣̂𝒕 𝑵𝒂𝒎 𝒍𝒂̀ 𝒒𝒖𝒐̂́𝒄 𝒈𝒊𝒂 𝒍𝒂́𝒊 𝒙𝒆 𝒃𝒆̂𝒏 𝒕𝒓𝒂́𝒊, 𝒏𝒆̂𝒏 𝒍𝒂̀𝒏 đ𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈 𝒃𝒆̂𝒏 𝒑𝒉𝒂̉𝒊 đ𝒖̛𝒐̛̣𝒄 𝒄𝒐𝒊 𝒍𝒂̀ 𝒃𝒆̂𝒏 𝒏𝒈𝒐𝒂̀𝒊 đ𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈, 𝒗𝒂̣̂𝒚 𝒙𝒆 𝒄𝒐́ 𝒕𝒐̂́𝒄 đ𝒐̣̂ 𝒄𝒉𝒂̣̂𝒎 𝒉𝒐̛𝒏 𝒑𝒉𝒂̉𝒊 đ𝒊 𝒗𝒆̂̀ 𝒍𝒂̀𝒏 đ𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈 𝒃𝒆̂𝒏 𝒑𝒉𝒂̉𝒊; 𝒗𝒂̣̂𝒚 𝒏𝒉𝒖̛𝒏𝒈 𝒒𝒖𝒚 𝒍𝒖𝒂̣̂𝒕 𝒗𝒊̃𝒏𝒉 𝒄𝒖̛̉𝒖 𝒂̂́𝒚 𝒐̛̉ 𝒎𝒂̉𝒏𝒉 đ𝒂̂́𝒕 𝒉𝒖𝒚𝒆̂̀𝒏 𝒅𝒊𝒆̣̂𝒖 𝒉𝒊̀𝒏𝒉 𝒄𝒉𝒖̛̃ 𝑺 𝒍𝒂̣𝒊 𝒅𝒂̂̀𝒏 𝒕𝒉𝒂𝒚 đ𝒐̂̉𝒊.
Như vậy, theo quy luật tự nhiên, lái xe dù tốc độ bao nhiêu miễn là không vượt, thì không nên chiếm giữ làn đường nhanh trong cùng bên trái, để tránh gây cản trở giao thông và giảm thiểu tai nạn. Làn đường trong cùng bên trái dành riêng cho xe cần vượt nên không được sử dụng lâu dài. Việc một lái xe cố tình chạy vào làn đường trong cùng bên trái suốt thời gian dài, dù có chạy với tốc độ tối đa cho phép, nhưng lái xe không thể nào duy trì được tốc độ đó, trong khi tất cả các xe ở làn bên phải nếu đúng luật giao thông chỉ có thể chạy song song hoặc chạy phía sau, nên vô hình trung xe chạy làn bên trái đang chặn toàn bộ đường cao tốc. Thực tế trên đường cao tốc ở Việt Nam, các xe thản nhiên đi ở làn đường phía trong bên trái, đặc biệt là xe tải và xe khách, có những xe đi rất chậm dẫn theo một đoàn phía sau không sao vượt lên được, vì thế mà đường cao tốc luôn ùn tắc và bị tai nạn nghiêm trọng.
𝗩𝗮̣̂𝘆 𝘁𝗿𝗲̂𝗻 𝗰𝗮𝗼 𝘁𝗼̂́𝗰, 𝗹𝗮̀𝗻 đ𝘂̛𝗼̛̀𝗻𝗴 𝗻𝗮̀𝗼 𝗮𝗻 𝘁𝗼𝗮̀𝗻 𝗻𝗵𝗮̂́𝘁, 𝗹𝗮̀𝗻 đ𝘂̛𝗼̛̀𝗻𝗴 𝗻𝗮̀𝗼 𝗻𝗴𝘂𝘆 𝗵𝗶𝗲̂̉𝗺 𝗻𝗵𝗮̂́𝘁?
Theo số liệu khảo sát từ Cục Quản lí An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia (National Highway Traffic Safety Administration – NHTSA), thì ở Hoa Kỳ, trong số các vụ tai nạn trên đường cao tốc, làn nhanh bên trái chiếm 21%, làn giữa 36%, làn chậm ngoài cùng bên phải 43%. Nhưng tỉ lệ tử vong thì ngược lại. Theo đó, tỉ lệ tử vong ở làn nhanh bên trái là 68%, làn giữa là 57% và làn chậm ngoài cùng bên phải là 53%. Từ số liệu ấy có thể tính được xác suất xảy ra tai nạn giao thông dẫn đến tử vong là: 14% ở làn nhanh bên trái; 21% ở làn giữa; và 23% ở làn chậm bên phải.
Tuy nhiên, người lái xe trên đường cao tốc ở Mỹ nhìn chung có kỉ luật rất tốt, các phương tiện ở làn ngoài cùng bên trái nhìn chung rất nhanh, làn này không có xe chạy chậm và cũng là làn đường lái xe tương đối đơn giản. Các xe tải, xe hạng nặng chỉ đi làn đường ngoài cùng bên phải, không lần sang làn giữa, càng không bao giờ đi sang làn nhanh bên trái.
So sánh với giao thông ở Việt Nam, sẽ phức tạp hơn nhiều, bởi hầu hết xe tải nghênh ngang đi ở làn nhanh bên trái hoặc làn giữa trong khi một loạt xe con chạy phía sau không thể vượt được, thường xuyên có tình trạng hai thậm chí ba xe tải chạy song song nhau, đây chính là nguyên nhân chính gây tình trạng ùn tắc, nghiêm trọng hơn là gây ra những vụ tai nạn thảm khốc.
𝗖𝗼́ 𝗺𝗼̣̂𝘁 𝘁𝗵𝘂̛̣𝗰 𝘁𝗲̂́ đ𝗮́𝗻𝗴 𝗯𝘂𝗼̂̀𝗻, 𝗸𝗵𝗼𝗮̉𝗻𝗴 𝟵𝟬% 𝘀𝗼̂́ 𝗻𝗴𝘂̛𝗼̛̀𝗶 𝗹𝗮́𝗶 𝘅𝗲 𝗵𝗮̀𝗻𝗴 𝗻𝗴𝗮̀𝘆 𝘁𝗿𝗲̂𝗻 đ𝘂̛𝗼̛̀𝗻𝗴 𝗰𝗮𝗼 𝘁𝗼̂́𝗰, 𝗵𝗼̣ 𝘁𝗵𝘂̛̣𝗰 𝘀𝘂̛̣ 𝗰𝗵𝘂̛𝗮 𝗯𝗶𝗲̂́𝘁 𝗹𝗮́𝗶 𝘅𝗲, 𝗻𝗵𝗶𝗲̂̀𝘂 𝗻𝗴𝘂̛𝗼̛̀𝗶 𝘁𝗿𝗼𝗻𝗴 𝘀𝗼̂́ đ𝗼́ 𝗸𝗵𝗼̂𝗻𝗴 𝘁𝗵𝗶́𝗰𝗵 𝗵𝗼̛̣𝗽 đ𝗲̂̉ 𝗹𝗮́𝗶 𝘅𝗲. 𝗦𝗼̂́ 𝗵𝗼̣ 𝗺𝗮𝘆 𝗺𝗮̆́𝗻 𝗹𝗮̀ 𝗸𝗵𝗼̂𝗻𝗴 𝗰𝗼́ 𝗰𝗵𝘂𝘆𝗲̣̂𝗻 𝗴𝗶̀ 𝘅𝗮̉𝘆 𝗿𝗮. 𝗖𝗼̀𝗻 𝗺𝗼̣̂𝘁 𝘀𝘂̛̣ 𝘁𝗵𝗮̣̂𝘁 đ𝗮́𝗻𝗴 𝗯𝘂𝗼̂̀𝗻 𝗻𝘂̛̃𝗮, 𝗹𝗮̀ 𝗸𝗵𝗼̂𝗻𝗴 𝗰𝗼́ 𝘁𝗮̀𝗶 𝘅𝗲̂́ 𝗻𝗮̀𝗼 𝗻𝗴𝗵𝗶̃ 𝗿𝗮̆̀𝗻𝗴 𝗺𝗶̀𝗻𝗵 𝗸𝗵𝗼̂𝗻𝗴 𝗯𝗶𝗲̂́𝘁 𝗹𝗮́𝗶 𝘅𝗲, 𝗻𝗴𝘂̛𝗼̛̀𝗶 𝗸𝗵𝗼̂𝗻𝗴 𝘁𝗵𝗶́𝗰𝗵 𝗵𝗼̛̣𝗽 đ𝗲̂̉ 𝗹𝗮́𝗶 𝘅𝗲 𝘁𝗵𝗶̀ 𝗵𝗼̣ 𝗰𝘂̛́ 𝗻𝗴𝗼̂̀𝗶 𝗹𝗲̂𝗻 𝘅𝗲 𝗹𝗮̀ 𝗰𝗵𝘂̛̉𝗶 𝗻𝗴𝘂̛𝗼̛̀𝗶 𝗸𝗵𝗮́𝗰 𝗸𝗵𝗼̂𝗻𝗴 𝗯𝗶𝗲̂́𝘁 𝗹𝗮́𝗶.
Có bốn loại người trên đường cao tốc.
Đầu tiên, là người lái xe chiếm giữ làn đường trong cùng bên trái, phía trước họ là tầm nhìn vô tận không có xe nào cản trở và tốc độ giới hạn là 120, nhưng họ chỉ chạy với vận tốc 90. Dù chiếc xe phía sau có bấm còi hay nháy đèn bao nhiêu đi chăng nữa thì họ vẫn di chuyển với tốc độ chậm, nhất quyết không chuyển sang làn bên phải để nhường đường, xe phía sau chỉ còn cách vượt bên phải, cuối cùng là cả một đoàn xe đi chậm và dẫn đến ùn tắc.
Loại thứ hai, tốc độ thực tế của xe đi trước đã tới hạn, nhưng người lái xe phía sau vẫn bóp còi và nháy đèn điên cuồng, cố vượt.
Loại thứ ba, lúc đầu là loại thứ nhất, nhưng khi thấy xe phía sau vượt qua, lập tức chuyển sang loại thứ hai.
Loại thứ tư, là những người thích đạp phanh liên tục, chuyển bất cứ làn nào kể cả làn trong cùng bên phải dành cho xe có tốc độ chậm, lúc vượt bên trái lúc vượt bên phải, sẵn sàng chen vào giữa hai xe.
Đó là những người chưa biết lái xe.
Người lái xe muốn lái xe an toàn thì có hai điều rất quan trọng, một là dự đoán và hai là cho phép.
Dự đoán là người lái xe quan sát phía trước, phía sau và hai bên, từ đó xử lí tình huống kịp thời để tránh đâm phải xe khác và tránh xe khác đâm phải mình. Cho phép có nghĩa là trong mọi tình huống, các xe khác dù vượt hay chuyển làn có sai luật chăng nữa, thì người lái xe khôn ngoan nhất là nhường đường.
Ví dụ, lái xe khi quan sát có thể thấy đèn phanh của xe phía trước bật sáng, thậm chí quan sát cách đó ba bốn xe vẫn thực hiện giảm tốc độ, đây là nguyên tắc. Ví dụ khác, lái xe quan sát thấy xe ở làn bên trái hoặc xe phía trước đột nhiên giảm tốc độ, chứng tỏ xe đó muốn chuyển làn đi ra làn ngoài, lúc này lái xe cần giảm tốc độ và nhường đường cho xe kia chuyển làn. Thực tế lái xe trên đường, để phán đoán tốt đòi hỏi phải tích luỹ đủ kinh nghiệm, chỉ người lái xe giỏi mới đoán biết được tình huống cụ thể.
Lái xe trên đường luôn bật xi nhan trước khi chuyển làn để vượt, khi chuyển làn phải đảm bảo khoảng cách xe phía sau đủ cách xa an toàn, mấu chốt để chuyển làn là tốc độ xe phải lớn hơn hơn tốc độ trung bình, thay vì giảm tốc độ để chuyển làn. Sau khi vào làn đường vượt trong cùng bên trái, hãy nhớ nháy đèn pha hai lần trước khi vượt xe phía trước để nhắc nhở xe phía trước sắp có người vượt.
Trừ trường hợp đặc biệt, lái xe không đi sau các xe tải, xe container, xe có kích thước và tải trọng lớn. Tại sao vậy? Tại vì các xe lớn có tốc độ thấp, thường là 80, nếu xe lớn này đi sau xe lớn khác thì tốc độ là 70, thậm chí chỉ 50. Với vận tốc này, khoảng cách giữa các xe ngắn, nếu có xe phía sau tốc độ cao hơn rất dễ gây tai nạn, đặc biệt là xe hạng nặng sẽ cực kì nguy hiểm. Chú ý tránh xa các xe có nguy cơ tạo nên các vật thể bay. Trên đường cao tốc, có những xe chở sắt thép, hàng hoá, thậm chí xe con vẫn chất đủ thứ trên nóc, đều có nguy cơ vật thể bay rơi xuống gây tai nạn.
Không bao giờ đi sau những xe chạy chậm, lái xe chậm trên đường cao tốc cực kì nguy hiểm, vì những xe phía sau có tốc độ cao sẽ đâm vào. Ví dụ, một xe con đi với tốc độ 50, xe tải hạng nặng phía sau đi với tốc độ 70, khi xe tải đến gần mới phát hiện xe con tốc độ chậm, lái xe tải giảm tốc độ không kịp mà chuyển làn đột ngột sẽ bị lật xe và gây tai nạn cho các phương tiện khác, trong trường hợp này xe tải thường chọn đâm vào xe con phía trước, nghĩa là người lái xe con đi chậm đã tự chuốc hoạ cho mình.
Khi lái xe với tốc độ cao, hãy chọn đi ở làn giữa, không chiếm làn đường vượt trong cùng bên trái. Lái xe trên đường sợ nhất bị nổ lốp. Trường hợp bị lốp bị nổ, nếu đi làn giữa vẫn còn ít nhất 1 giây đến dải phân cách, thời gian đó là vàng đủ cho lái xe giữ vô lăng và giảm tốc độ.
Giữ khoảng cách an toàn là rất quan trọng, nhưng trên cao tốc ở Việt Nam, khoảng cách an toàn chỉ là lí thuyết. Ví dụ lái xe với tốc độ 100, thì khoảng các an toàn sẽ là 100 mét, điều này dường như không thể. Vậy khi không đảm bảo khoảng cách an toàn, thì người lái xe phải luôn đặt mình vào tình trạng báo động, tức là hãy cẩn thận với tai nạn.
Rất nhiều những vấn đề khi lái xe!
Quan sát thực tế trên đường cao tốc, có tới hơn 90% tài xế chưa thực sự biết lái xe, thậm chí những người ấy đang vi phạm luật giao thông. Lỗi ở các trường đào tạo lái xe chứ không phải do người lái. Nếu chỉ vài phần trăm số người không biết lái xe thì đó là lỗi ở họ. Nhưng con số đảo ngược lại, hơn 90% người chưa biết lái, thì lỗi phải là do những người thầy dạy lái. Bản thân lái xe là một kĩ năng, kĩ năng này khá đơn giản, chỉ cần một người khoẻ mạnh là có thể làm được. Vì thế mà, công tác dạy lái xe không đến nơi đến chốn, thầy không ra thầy, thì đường cao tốc dù có thiết kế tốt đến thế nào chăng nữa, giao thông vẫn hỗn loạn và tai nạn vẫn liên tục xảy ra.
Rượu bia chỉ một phần nguyên nhân!
Ngay cả đường cao tốc không đủ chuẩn cũng chỉ là một phần nguyên nhân, như vụ tai nạn trên cao tốc Cam Lộ – La Sơn là minh chứng, lỗi do đường cao tốc chỉ có 1 làn thì đã rõ, nhưng lỗi của tài xế không biết lái cũng chính là nguyên nhân gây nên vụ tai nạn này./..
