𝗠𝗲̣ 𝗰𝘂̉𝗮 𝗺𝗼̣̂𝘁 𝗰𝗼̂ 𝗯𝗮̣𝗻 𝗿𝗮̂́𝘁 𝘁𝗵𝐚̂𝗻 𝘃𝗼̛́𝗶 𝘁𝗼̂𝗶, 𝗯𝗮̀ 𝟱𝟲 𝘁𝘂𝗼̂̉𝗶 𝗯𝗶̣ đ𝗮𝘂 𝗿𝗮̆𝗻𝗴 𝗱𝘂̛̃ 𝗱𝗼̣̂𝗶 𝗽𝗵𝗮̉𝗶 đ𝗲̂́𝗻 𝗯𝗲̣̂𝗻𝗵 𝘃𝗶𝗲̣̂𝗻 𝗻𝗵𝗼̛̀ 𝘁𝗼̂𝗶 𝗸𝗶𝗲̂̉𝗺 𝘁𝗿𝗮 𝘃𝗮̀𝗼 𝘁𝗿𝘂̛𝗮 𝘁𝗵𝘂̛́ 𝗕𝗮̉𝘆, 𝗵𝗼𝗮́ 𝗿𝗮 𝗹𝗮̀ 𝗻𝗵𝗼̂̀𝗶 𝗺𝗮́𝘂 𝗰𝗼̛ 𝘁𝗶𝗺 𝗰𝗮̂́𝗽.
Câu chuyện xảy ra cách đây gần hai mươi năm, khi đó bà 56 tuổi, bị đau răng vào buổi sáng thứ Bảy lúc ngủ dậy, đau tới mức bà ôm răng ngồi khóc.
Con gái đỡ bà xuống lầu để gọi xe đi viện.
Lúc đó tôi thấy buồn cười thật, bởi suy cho cùng, đau răng không phải là bệnh phải xử trí cấp cứu nên các bệnh viện sẽ không bố trí bác sĩ trực vào ngày nghỉ thứ Bảy để nhổ răng, nhưng tôi hiểu đau răng thì đau lắm.
Tiếc là lần này không phải chuyện đùa.
Hai ngày trước đó, tức là sáng thứ Năm, bà mẹ của bạn tôi ngủ dậy thấy xuất hiện đau răng hàm bên trái. Bà nghĩ rằng đau răng chỉ đơn giản là đau ở chính răng, có thể do nhiệt bên trong gây ra. Bà tự đi mua một số thuốc chống viêm giảm đau và uống trong hai ngày. Tuy nhiên, cơn đau không giảm mà thay vào đó sáng thứ Bảy thức dậy bà vừa đau răng vừa tức ngực, khó thở, chóng mặt, mệt mỏi như muốn ngất xỉu. Chỉ khi đó, bà mới nhận ra có điều gì đó không ổn và nói con gái bấm điện thoại gọi cho tôi, rồi đưa bà đi bệnh viện cấp cứu.
Bạn tôi đưa mẹ đến bệnh viện, hôm đó đúng tua trực của tôi, bước vào đến cửa bà vừa ôm răng vừa khóc. Ngồi ghế một lúc bà nói chuyện nheo nhéo. Tôi hỏi thấy bà hết đau. Bà cũng không có tiền sử bị sâu răng. Ngay lập tức tôi nghĩ đây không phải là trường hợp đau răng thông thường, mà là một căn bệnh nguy hiểm – nhồi máu cơ tim cấp. Sau đó, tôi đưa bà sang khoa cấp cứu nhờ bác sĩ cho làm điện tâm đồ, xét nghiệm men tim.
Kết quả đúng như tôi dự đoán: nhồi máu cơ tim cấp!
Việc cứu sống cơn nhồi máu cơ tim cấp, thời gian cần tiết kiệm từng giây, trong vòng 180 phút là khoảng thời gian quan trọng nhất, bác sĩ tim mạch gọi đó là “thời gian vàng”. Các mạch máu được tái thông càng sớm thì càng cứu được nhiều cơ tim hơn, làm giảm nguy cơ suy tim, giảm khả năng bị đột tử. Tuy nhiên, bà mẹ của bạn tôi đã ở nhà hai ngày. Lúc bà đến viện, cơ tim ở vùng nhồi máu đã bị hoại tử, tức là bà đã bỏ lỡ cơ hội vàng, chỉ còn lại suy tim nên ngay cả khi đặt stent thì nguy cơ tử vong sau 5 năm vẫn rất cao.
Bà được chụp mạch vành DSA, đặt stent, ngay sau đó bà hết đau và khoẻ. Ra viện bà làm việc và đi chơi như một con ngựa. Tôi nói với bà rằng sau đặt stent mới chỉ là bước đầu. Đối với bệnh nhân hẹp động mạch vành của tim, thường có những tình trạng bệnh lí đi kèm như mỡ máu và tiểu đường, tình trạng tăng đông máu, nên cần điều trị lâu dài.
Tôi nhấn mạnh nhiều lần:
Bệnh mạch vành của tim giống như hệ thống cống rãnh của chúng ta vậy. Mặc dù chất lượng đường ống không tốt, nhưng nguyên nhân chính là do nước có quá nhiều rác bẩn. Nếu rác trong nước không được dọn sạch, dù có đặt bao nhiêu trụ chống hay xây bao nhiêu cống đi chăng nữa, thì dòng nước cũng sẽ bị tắc nghẽn.
Do đó, việc thay đổi lối sống và điều trị bằng thuốc sau đặt stent, đó là điều cực kì quan trọng.
Ở những bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim điều trị đặt stent, nếu diện nhồi máu lớn, các triệu chứng suy tim hay các biến chứng nguy hiểm vẫn có thể xuất hiện, đặt stent chỉ có thể làm giảm tỉ lệ tử vong cho bệnh nhân, nhưng không có nghĩa là không có nguy cơ đe doạ tính mạng.
Bà mẹ của bạn tôi bị nhồi máu cơ tim cấp, có hoại tử cơ tim, theo dõi sau đó có suy giảm chức năng tim và suy tim, nên nguy cơ tử vong cực kì cao nếu bà vẫn giữ lối sống và làm việc như cũ.
Bà nghe tôi và bây giờ vẫn khoẻ.
𝗠𝗼̣𝗶 𝗻𝗴𝘂̛𝗼̛̀𝗶 𝗰𝗼́ 𝘁𝗵𝗲̂̉ đ𝗮̣̆𝘁 𝗰𝐚̂𝘂 𝗵𝗼̉𝗶: 𝗹𝗮̀𝗺 𝘀𝗮𝗼 𝗽𝗵𝐚̂𝗻 𝗯𝗶𝗲̣̂𝘁 đ𝘂̛𝗼̛̣𝗰 đ𝗮𝘂 𝗿𝗮̆𝗻𝗴 𝗱𝗼 𝗿𝗮̆𝗻𝗴 𝘃𝗮̀ đ𝗮𝘂 𝗿𝗮̆𝗻𝗴 𝗱𝗼 𝘁𝗶𝗺?
Trên thực tế, có 5 đặc điểm của đau răng do răng, có 3 đặc điểm của đau răng do cơn đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim.
Đ𝗮𝘂 𝗿𝗮̆𝗻𝗴 𝗱𝗼 𝗿𝗮̆𝗻𝗴:
① Ấn vào một chiếc răng cụ thể để cảm nhận thấy bị đau rõ ràng: Nếu bạn có thể chỉ rõ đó là răng cửa, răng nanh, răng hàm, nhất là một chiếc răng bị đau từ nhiều lần trước và giờ đang bị đau, thì cơn đau ở một chiếc răng cụ thể đó đương nhiên là cơn đau ở chính chiếc răng đó.
② Nướu răng và mặt bị sưng: Bạn thấy bên mặt đau bị sưng, nướu tại vị trí răng đau bị sưng, thì tất nhiên đây là cơn đau do chính răng gây ra.
③ Đau khi đánh răng và không đau khi không đánh răng: Nếu bạn bị đau răng mỗi lần khi đánh răng, nhưng lại không đau khi không đánh răng, thì điều này không liên quan gì đến tim mà là vấn đề ở răng của bạn.
④ Đau răng khi ăn uống: Khi tiếp xúc với các chất kích thích khác nhau, ví dụ bạn ăn các đồ nóng, lạnh hoặc chua, răng của bạn đau. Trong các trường hợp khác đau răng không gây đau. Trong trường hợp này, đau răng chính là đau ở răng.
⑤ Nếu bạn cảm thấy đau khi cắn thứ gì đó, hoặc nếu bạn thấy đau khi ăn nhưng không đau khi không ăn, thì khả năng đau do chính chiếc răng của bạn gây ra.
Đ𝗮𝘂 𝗿𝗮̆𝗻𝗴 𝗼̛̉ 𝘁𝗶𝗺:
➊ Loại bỏ 5 loại đau trên;
➋ Đặc biệt nếu cơn đau răng xảy ra sau khi hoạt động, tập thể dục hoặc lao động, mỗi lần kéo dài vài phút, đòi hỏi bạn phải dừng lại và nghỉ ngơi một lúc, cơn đau răng sẽ giảm dần hoặc biến mất. Hoặc nếu kèm theo tức ngực, khó thở và đổ mồ hôi, thì bạn nên nghi ngờ là răng do cơn đau thắt ngực và thiếu máu cơ tim;
➌ Nếu cơn đau răng trên vẫn tiếp diễn, bạn nên nghi ngờ nhồi máu cơ tim, cần đến bệnh viện càng sớm càng tốt.
𝗖𝗼́ 𝗿𝗮̂́𝘁 𝗻𝗵𝗶𝗲̂̀𝘂 𝗰𝐚̂𝘂 𝗵𝗼̉𝗶 𝗸𝗵𝗮́𝗰 𝗻𝗵𝘂̛: 𝘁𝗮̣𝗶 𝘀𝗮𝗼 𝗻𝗵𝗼̂̀𝗶 𝗺𝗮́𝘂 𝗰𝗼̛ 𝘁𝗶𝗺 𝗹𝗮̣𝗶 đ𝗮𝘂 𝗿𝗮̆𝗻𝗴, 𝗻𝗴𝗼𝗮̀𝗶 đ𝗮𝘂 𝗿𝗮̆𝗻𝗴 𝘁𝗵𝗶̀ 𝗰𝗼̀𝗻 𝘃𝗶̣ 𝘁𝗿𝗶́ đ𝗮𝘂 𝗻𝗮̀𝗼 𝗸𝗵𝗮́𝗰 𝘃𝗮̀ 𝘁𝗮̣𝗶 𝘀𝗮𝗼 𝗹𝗮̣𝗶 đ𝗮𝘂 𝗼̛̉ 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝘃𝗶̣ 𝘁𝗿𝗶́ đ𝗼́, 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝗻𝗴𝘂𝘆𝗲̂𝗻 𝗻𝗵𝐚̂𝗻 𝗻𝗮̀𝗼 𝘃𝗮̀ 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝘆𝗲̂́𝘂 𝘁𝗼̂́ 𝘁𝗵𝘂𝗮̣̂𝗻 𝗹𝗼̛̣𝗶 𝗻𝗮̀𝗼 𝗴𝐚̂𝘆 𝗿𝗮 𝗻𝗵𝗼̂̀𝗶 𝗺𝗮́𝘂 𝗰𝗼̛ 𝘁𝗶𝗺 𝘃𝗮̀ 𝗴𝗶𝗮̉𝗶 𝘁𝗵𝗶́𝗰𝗵 𝗻𝗼́ 𝘁𝗮̣𝗶 𝘀𝗮𝗼, 𝗰𝗮́𝗰𝗵 đ𝗲̂̉ 𝗽𝗵𝗼̀𝗻𝗴 𝘁𝗿𝗮́𝗻𝗵 𝗹𝗮̀ 𝗴𝗶̀?
Nhiều quá nên để tôi làm một số phát sóng trên kênh YouTube.
Bây giờ tôi xin giới thiệu thêm 8 vị trí đau hay gặp nhất, bởi khi nói tới đau tim thì mọi người sẽ nghĩ ngay tới đau thắt, đè ép hay đau âm ỉ nhưng chỉ xảy ra ở vùng quả tim. Trong thực tế, tín hiệu đau từ tim có thể lan đến các bộ phận khác trên cơ thể, là do các đường dẫn truyền thần kinh rất phức tạp tôi sẽ giải thích kĩ trong số phát sóng. Còn bây giờ, bạn đọc có thể nhìn vào từng hình vẽ, để thấy 8 vị trí đau.
⑴ Ngực trên: Đau tập trung ở vùng ngực phía trên.
⑵ Ngực, cổ và hàm dưới: Cơn đau lan rộng từ ngực lên cổ và xuống hàm dưới.
⑶ Sau xương ức, lan sang vai trái và cánh tay trái phía trong: Đây là một vị trí đau điển hình, thường gặp trong đau thắt ngực.
⑷ Vùng thượng vị: Đau ở vùng bụng trên, có thể gây nhầm lẫn với các vấn đề tiêu hóa.
⑸ Sau xương ức, lan sang cổ và cánh tay phải phía trong: Cơn đau từ sau xương ức lan lên cổ và xuống cánh tay phải phía trong.
⑹ Cổ, hàm dưới: Đau tập trung ở vùng cổ và hàm dưới.
⑺ Vai trái, hai cánh tay phía trong: Đau ở vai trái và lan xuống mặt trong của cả hai cánh tay.
⑻ Vùng gian bả vai: Đau ở vùng giữa hai xương bả vai./.
